گنجینک    (مجید کیانی)

درس هشتم      راه سعادتمندی

نماز ستون دین شما است ( نهج البلاغه نامه47)

اهداف درس :

1ـ آشنایی با نمونه هایی از اعمال نیک و بد که دارای آثار پس از مرگ هستند.

2ـ احترام به پدر و مادر و اهمیّت آن و آثارآن در هنگام مرگ.

3ـ اهمیّت نماز اول وقت و آثار مثبت نماز اول وقت.

محورهای اصلی درس :

 1ـ احترام به پدر و مادر،

 2ـ نماز اول وقت،

 3ـ اخلاق خوب و آثار آن

ارتباط با درسهائی که مربوط به موضوع معاد است. (پاداش،اخلاق خوب و احترام به پدر و مادر و نماز در اول وقت)

نکاتی مهم در ارائه موضوعاتی در خصوص مسائل معاد و مرگ.

1ـ طرح این مباحث نباید اضطراب ایجاد کند.

2ـ همیشه این مباحث را با تبشیر به اتمام برسانیم (یا به بهشت و ثواب متصل کنیم)

3ـ بعضی از موارد باید به طور خصوصی گفته شود.

4ـ سفر آخرت را می توان به صورت تشبیهی و لطیف کرد. (داستان آقای قدوسی، داستان سفر آخرت و هواپیمایی چوبی)

5ـ بیان اینکه جهنم مخصوص آدمهای خیلی خیلی بد است.

شیوه تدریس :

1ـ وکیل بازی، (هر کس وکیل شخص قبل از خودش است)

2ـ تکمیل جملات نیمه تمام (جملات تکراری مردود)

الف)می گوئیم من محبوب پدر و مادرم هستم، زیرا ...........

ب)من محبوب خدا هستم، زیرا ...............

3-بارش فکری، الف)از این حدیث پیامبر اسلام چه نتیجه ای می گیریم؟ «تا زمانیکه انسان به نمازهای پنجگانه اش اهمیّت می دهد شیطان از او می ترسد»  بحارالانوار ج 79 ص 202)

بچه ها چرا نماز اینقدر اهمیت دارد؟1ـ چون با نماز خواندن بهشتی می شویم. چگونه یا چرا با نماز خواندن بهشتی می شویم؟

اگر نماز بخواند و گناه کند باز بهشت می رود؟ نماز انسان را از زشتی باز می دارد، کسی که از زشتی دور می باشد به بهشت نزدیکتر است.

4- بیان آثار نماز اول وقت و احترام به پدر و مادر و اخلاق نیکو

5- طراحی جدول با سوالات هدفمند

6- درخواست بیان داستان در موضوعات درس از طرف دانش آموزان

در اهمیّت نماز

نماز موجب نزدیکی هر پارسایی به خداست (حکمت 136)

عاقبت بخیری با نماز

«ما اهمّنی ذنب اُمهلت بعده حتی اُصلی رکعتین و اساءل الله العافیه»

اگر میان من و خدا ناروائی(گناهی) باشد و مهلت دو رکعت نماز داشته باشم که از خدا عافیت طلبم، مرا اندوهگین نخواهد ساخت» (نهج البلاغه حکمت 299) 

عامل بی حالی نماز

بپرهیزید از پرخوری که دل را سخت و سبب بی حالی و سستی در نماز و موجب تباهی بدن می گردد. (غرر الحکم حدیث 1139)

شش چیز است که از پایه های دین است : اخلاص در یقین، خیرخواهی، بپا داشتن نماز، زکات و حج و بی رغبتی به دنیا.( غررالحکم حدیث 2342)

نماز رحمت الهی را فرود می آورد.(غررالحکم  حدیث 5352)

الصلوه حصن من سطوت الشیطان

نماز حصار و قلعه ای است در برابر حمله های شیطان.( حدیث 5353)

نکات تربیتی

«علّموا صبیانکم الصلاه و خذوهم بها اذا بلغوا الحلم»

به کودکان خود نماز را یاد دهید و چون به حد بلوغ و تکلیف رسیدند از آنها در مورد نماز مواخذه کنید. (عزرالحکم حدیث 5326)

اهمیّت آَشتی با یکدیگر و اخوت (در وصیتی به امام حسن و حسین نامه 47)

آشتی با یکدیگر از یک سال نماز و روزه برتر است

اگر انسان نمازگزار بداند چه رحمتی (در آن حال) او را فرا می گیرد سر خویش را از سجده برندارد.(غررالحکم حدیث 5358)

نوم علی یقین خیر من صلاه فی شک . خوابیدن با یقین بهتر است از نماز خواندن با شک و تردید.( غررالحکم حدیث 10956)

خطبه 190 در وصیت به اصحابش

تعاهدوا امر الصّلاه و حافظوا علیها و استکثروا منها و تقربوا بها فانها کانت علی المومنین کتاباً موقوتا ....

امر نماز را مراعات کنید و به حفظ آن بکوشید و بسیار به جای آورید و بدان به خدای تقرب جویید که نماز فریضه ای است بر مومنان که حتماً باید در وقت خود آن را به جای آرند

نماز گناهان را می ریزد، و بند گناهان از گناهکاران می گشاید، آنسان که بند از کسی بگشایند.

رسول خدا (ص) نماز را به چشمه آب گرم تشبیه کرده که بر در سرای کسی باشد و او هر روز و هر شب پنج بار خود را در آن بشوید. پس دیگر چرکی بر تن او باقی       نمی ماند. حق نماز را مردان مومنی شناخته اند که آنان را زیور متاعهای این جهانی، از نماز به کار دیگر مشغول نمی دارد ...

امام علی (ع) می فرماید :

پیامبر (ص) با آنکه مژده بهشتش داده بودند خود را برای نماز به رنج می افکند

نماز اول وقت نه برای فراغت  (نامه 27 به محمدبن ابی بکر)

نماز را در وقتی که برایش معین شده به جای آر، و به سبب فراغت از کار نماز را پیش مینداز و به سبب اشتغال به کارهای دیگر نماز را به تأخیر میفکن و باید که همه کارهای تو تابع نماز تو باشد.

امام در نامه 52 درباره اوقات نماز

پیامبر (ص) اولین چیزی که در قیامت بررسی می شود نماز است (الکافی ج 3 ص 268)

« ان اول ما یحاسب به العبد الصلاه فان قبلت قبل ماسواها»

نماز شرط قبولی سایر اعمال است.

پیامبر (ص) تا زمانی که انسان به نمازهای پنجگانه اهمیّت می دهد شیطان از او می ترسد.

پس نماز باعث ترس و فرار شیطان است. دیگر وسوسه نمیشه، کمتر، گناه می کند و بهشتی می شود.

داستان 58 کتاب داستان راستان

که در آخرین لحظات عمر شریف امام صادق (ع) که فرمودند : شفاعت، هرگز به کسانی که نماز را سبک می شمارند نخواهد رسید ...» نتیجه ....

اخلاق نیکو

 خشنودترین مردم کسی است که اخلاقش پسندیده باشد» غررالحکم حدیث 2653

سر لوحه برتری و فضیلت آدمی عقل و اخلاق نیکوی او است.غررالحکم حدیث 6769

غررالحکم حدیث 1816«من احسن المکارم تجنب المحارم» از بهترین مکارم اخلاق اجتناب از محرمات  الهی است.

(غررالحکم حدیث )2543 «لا خلق اشین من الخرق» هیچ اخلاقی زشت تر از تندی و درشتی کردن نیست

غررالحکم حدیث 2690 «احسن شیء الخلق» بهترین چیزها اخلاق نیکو است

شخصی از پیامبر (ص) درخواست کردند که او را راهنمایی کند. پیامبر فرمودند : زبان خود را کنترل کن تا سه بار تکرار فرمودند و ادامه دادند آیا جز آثار زبان است که انسان را به آتش جهنم سرنگون می کند؟

ارتباط این سخن با درس :

می توان نظرات دانش آموزان را شنید

1ـ خوش اخلاقی ـ بدترین بداخلاقی بد زبانی است.

2ـ زبان برای عبادت خدا ...

احترام به پدر و مادر

(میزان الحکمه، باب الوالد و الولد، حدیث 2675)

احترام به والدین در دین اسلام بسیار مورد تاکید قرار گرفته است، به گونه ای که با فضیلت ترین کارها پس از نماز اول وقت دانسته شده است)

مقام و منزلت پدر و مادر بسیار بالاست و اسلام دستور داده است تا همواره به حرفهای آنها گوش کنیم و دستوراتشان را انجام دهیم. برای انجام ندادن دستورات ایشان تنها یک استثناء وجود دارد : اگر آنها به انجام کارهای حرام دستور دهند نباید از آنها اطاعات نمود در غیر این صورت همواره باید دستورات آنها را مورد توجه قرار داد.

احترام به پدر و مادر همواره باید ادامه یابد . اگر تو را به سوی شرک گرایش دهند از آنان اطاعت نکن، ولی باز هم رفتار نیکوی خود را با آنان قطع نکن (تفسیر نور ـ ج 7 ص 252)

آیات 83 سوره بقره، «و اذا اخذنا میثاق بنی اسرائیل لا تعبدون الا الله و بالوالدین احسانا و ذی القربی و الیتیمی ....»

151 انعام «قل تعالوا اتل ماحرم ربکم علیکم و لا تشرکوا به شیئا و بالوالدین احسانا و لاتقتلوا اولادکم ...»

23 اسراء «و قضی ربک الا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احسانا اما یبلغنّ عندک ....»

(اصول کافی ج 2 ص 157)

از امام صادق(ع) شخصی معنای این آیه «بالوالدین احسانا» پرسید که به چه معنا است، امام فرمودند : یعنی در معاشرت با آنان با ادب باش و هر چند خود توانگر باشند، پیش از آنکه خواسته خود را با تو مطرح کنند، در رفع نیازهای آنان بکوش)

احسان حتی پس از مرگ، رسول خدا (ص) بوسیله نماز خواندن، طلب مغفرت کردن، رسیدگی به عهد و پیمانهایی که در دوران حیات داشتند، گرامی داشتن دوستان و بستگان آنها. (مستدرک الوسائل ج 2 ص 114)